Norsk grammatikk
Setningsadverb
ቅጽላት ሓረግ ኣብቲ ሓረግ ፍሉይ ቦታ ዘለዎም ጉጅለ ቅጽላት እዮም። እቲ ዝበዝሐ ዝውቱር ሓረግ ቅጽል "ኣይኮነን" እዩ። ኣብቲ ሓረግ "ኣይኮነን" ኣብ ትኽክለኛ ቦታ ከተቐምጦ ኣጸጋሚ ምዃኑ ኣስተብሂልኩም ትኾኑ። እቲ ቀንዲ ሕጊ ድማ፤
👉 ኣብ ናይ ጥዕና ሓረጋት "ኣይኮነን" ድሕሪ ግሲ ይመጽእ
👉 ኣብ ሓረጋት፡ "ኣይኮነን" ቅድሚ ግሲ ይመጽእ
እቲ ጽቡቕ ዜና "ኣይኮነን" ከመይ ጌርካ ከም እተቐምጦ ምስ ተማሃርካ፡ ካልኦት ሓረጋዊ ቅጽላት እውን ከተቐምጥ ትኽእል ኢኻ። ኣየኖት ቅጽላት ምዃኖም ግን ክትፈልጥ ኣለካ። ኣብዚ፡ እዚ ብትርጉም ምስ ካልኦት ቅጽላት ክመሳሰሉ ዝኽእሉ ጉጅለ ቅጽላት ስለ ዝኾኑ፡ ትርጉም ቃላት ብዙሕ ሓገዝ የብሉን። ገለ ካብዞም ቅጽላት ንኣብነት ብዛዕባ ግዜ ዝዛረቡ እኳ እንተኾኑ፡ ከም ስሩዓት ቅጽላት ግዜ ግን ኣብ ጥቕሚ ኣይውዕሉን እዮም። ኣየኖት ቅጽላት ናይ ሓረግ ቅጽላት ምዃኖም ጥራይ ኢኻ ክትዝክር ዘለካ።
ኣብዚ ሓፈሻዊ ትሕዝቶ ናይቶም ኣብ ሓረጋት ዘለዉ ኣገደስቲ ቅጽላት ትርኢ፤
ኣብ ቦታ ቅጽል ጥራይ ደው ክብሉ ዝኽእሉ ቅጽላት ሓረግ
ሓረግ ቅጽል | ኣብ ምድላው ጥዕና | ኣብቲ ዓንቀጽ |
| ዘይኮነ | ሎሚ ጸጉረይ ኣይሓጸብኩን ። | ሎሚ ጸጉረይ ስለ ዘይሓጸብኩ ክወጽእ ኣይደልን እየ። |
| እንኳዕ ደሓን መፁ | ብሓጎስ ክሕግዘካ እዩ ። | ክሕግዘካ ከም ዝደሊ ይዛረብ። |
| ዳርጋ | ናብቲ ድግስ ክትመጽእ ዘለዋ ተኽእሎ ጸቢብ እዩ። | ናብቲ ድግስ ክትመጽእ ዘለዋ ተኽእሎ ጸቢብ መሲሉና። |
| እኹል | ምናልባት ተወሳኺ መጻሕፍቲ ክንገዝእ ኢና። | ምናልባት ተወሳኺ መጻሕፍቲ ክትገዝእ ኢኻ ኢለ ሓሲበ ነይረ። |
| ብርግፀኝነት | ምናልባት ሰሜናዊ ብርሃን ርኢኹም ትኾኑ ። | ሰሜናዊ ብርሃን ርእየ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም ሓሲቦም። |
| ብበዝሒ ዘይርከብ | ሳሕቲ ኣብ ገዛ ምግቢ ይሰርሑ። | ሳሕቲ ኣብ ገዛ ምግቢ ከም ዝሰርሑ ይዛረቡ። |
| ጥራሕ | ሓደ ካብ ጎረቤተይ ጥራይ እየ ዝፈትዎ ። | ንሳ ንሓደ ካብ ጎረባብታ ጥራይ ከም እትፈትዎ ትዛረብ። |
ኣብ ኣቀማምጣ ቅጽል ወይ መጀመርታ ክረኣዩ ዝኽእሉ ሓረጋዊ ቅጽላት
| ሓረግ ቅጽል | ኣብ ማእከል ስርዓተ ክንክን ጥዕና ዝርከብ ምዃኑ’ዩ። | ቀዳማይ ኣብ ናይ ጥዕና ሓረግ | ኣብቲ ዓንቀጽ |
| ብዘሕዝን | ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ክሕግዘካ ኣይክእልን እየ። | ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ክሕግዘካ ኣይክእልን እየ። | ንሱ ድማ ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ ክሕግዘኒ ከምዘይከኣለ ገሊጹ። |
| እቲ ዘሕጉስ ነገር | ዕድለኛ ኮይነ ጽላል ኣምጺአ ። | ዕድለኛ ኮይነ ጽላል ኣምጺአ ። | ዕድለኛ ኮይኑ ጽላል ሒዛ ከም ዝመጸት ተዛረበት። |
| እስካብ ሕዚ | ክሳብ ሕጂ ኣብ በርገን ኣይከድኩን ። | ክሳብ ሕጂ ኣብ በርገን ኣይከድኩን ። | ክሳብ ሕጂ ናብ በርገን ከም ዘይከደ ተዛረበ። |
ኣብ ኣቀማምጣ ቅጽል ወይ ናይ መወዳእታ ክቐርቡ ዝኽእሉ ሓረጋዊ ቅጽላት
| ሓረግ ቅጽል | ኣብ ማእከል ስርዓተ ክንክን ጥዕና ዝርከብ ምዃኑ’ዩ። | ኣብ መወዳእታ ኣብ ናይ ጥዕና ሓረግ | ኣብቲ ዓንቀጽ |
| ኩል ግዘ | መብዛሕትኡ ግዜ ኩዕሶ እግሪ ይጻወቱ ። | መብዛሕትኡ ግዜ ኩዕሶ እግሪ ይጻወቱ ። | ብዙሕ ግዜ ኩዕሶ እግሪ ንጻወት ዲና ኢሎም ሓተቱ። |
| እውን | ስጳኛ እውን እዛረብ እየ። | ኣነ ’ ውን ስጳኛ እዛረብ እየ ። | ስጳኛ እውን ከም ዝዛረብ ይዛረብ። |
| ይመርፅ | ዓሳ ’ ውን ኣይፈቱን እየ። | ዓሳ ’ ውን ኣይፈቱን እየ። | ዓሳ ’ ውን ከም ዘይትፈቱ ትዛረብ። |
ኣብ ቦታ ቅጽል ሓረግ ደው ክብሉ ዝኽእሉ ቅጽላት ሓረግ፡ ቀዳማይ ወይ ናይ መወዳእታ
| ሓረግ ቅጽል | ኣብ ማእከል ስርዓተ ክንክን ጥዕና ዝርከብ ምዃኑ’ዩ። | ቀዳማይ ኣብ ናይ ጥዕና ሓረግ | ኣብ መወዳእታ ኣብ ናይ ጥዕና ሓረግ | ኣብቲ ዓንቀጽ |
| ፍፁም | ከምዚ ዝበለ ዓቢ ከልቢ ርእየ ኣይፈልጥን ። | ከምዚ ዝበለ ዓቢ ከልቢ ርእየ ኣይፈልጥን ። | ፈጺሙ ኣየንብብን ’ ዩ። | ፈጺመ ከምዘየንብብ ይዛረብ ። |
| ወትሪ | ኩሉ ግዜ ክገይሽ ከለኹ መጽሓፍ ሒዘ እየ ዝኸይድ ። | ኩሉ ግዜ ክገይሽ ከለኹ መጽሓፍ ሒዘ እየ ዝኸይድ ። | ኩሉ ግዜ ተንብብ . | ኩሉ ግዜ ከም ተንብብ ትዛረብ ። |
| አብ ቀረባ | ኣብ ቀረባ እዋን ልምምድ ክጅምር ይኽእል ’ የ ። | ኣብ ሓጺር ግዜ ልምምድ ክጅምር እኽእል እየ። | I can I ክጅምር ኣብ ቀረባ እዋን ልምምድ ክጅምር . | ኣብ ቀረባ እዋን ልምምድ ክጅምር ከምዝኽእል ገሊጹ። |
